eK! is electronic Kabalen, a web-exclusive Kapampangan journal of ideas

cecile s. yumul
cecile s yumul Kapat aldo, kaniamanan ku pa kaya?

Maranun kung mipagising uling mamawus ia y (Ino) Doru. Uyni na ing pikakarugan ko. Gang nanu pang dapat, gang unti kaniaman, e mayap ing pialdoldo. Ay, tabalu kekayu nung aintindian yu ing amanuan ku. Manibat mumunang aldo tataluki nakayu.

Gan naman ika paniamalan naka aldoldo ning abe mu, mialiua man lugal at oras, nuko, alben mu nung e ka naman maplas pitaklan! Nia neng kayi e mo asisi deng aliua, gang unti kaniaman, payalian da na ustung mekayatlu nala mekad. Itang kapat emu na balu nung makananu ing daptan mu.

Anti mo yaku, kasubuanan ini. Uling tatagal keng aduangpulung banua ania pialdoldo mi rugu. Piragli kaibat kung megbanyu kunuldas ku papunta cocina, minalduk ku pang pepabukal bulung biabas bang patugut ya ing kanakung manalborotung atian. Sulpak garantid, tutu man. Ala lang ibatbat ding amanuan dang OTC (over the counter ) drugs. Penandit pa, memiblas naku para ketang abnuan kung miting.

Maranun-danun meyari ing pisasabian, nia tinipa naku papunta king Armando's Pizza, the Historic Camalig Restaurant. Ay, osmap atiu la ring matuang tanaman at medisenyu ia ing lugal kayabe la ring matuang tanaman. Malisangan man, eda kalupa ding aliaung lugal bala mu makaimpiernus ka at mapupuput uling tiktak kalisangan. Keni, tiup-tiupan naka ning angin. Alayu pa ata ing abe ku. Eku abata, ikit ke itang inusu ng Marc Nepo na Camalamig, meniad (op cors bayaran ke!) kung metung. Makapatako mata, akit me pa letratu nung maliari mu orderan mo ding atlu. Eku masaklo mata ne?

Ilyupan ku ne mu ing tauling alduk king Buku-Lichias sherbet niang akit keng palual ing abe ku. Atiu ne pala gala-gala king kilub ning Camalig.

Asne tula, kaibat ngana, "Uhaw! Nuko, pepatiktik me ing basu! O potagalang enaka malyari king pagaua ku keka kanyan? Atin kung ikit, alang makanian ketang bandang ayta niang mako ku keti Pampanga. Tara, lakuan ke pa ing saken keni, potang bengi kaibat ta keng puntalan ta magpizza kata. Lumakad tana mu, sake katang kalesa ketang kanto. Map namu edo pa leko, masanting lang tourist attraction den, gang keni mu Nepo area la durutdurut."

Karas mi kantu, atin pa pin kalesa. Peyunan naku—maryosep, katas na ning tukluanan. Kalukluk ku naman digsu ku migbatuan, minangat ia itang mingatbang dutung a makaiagape king kabayu. Ay rugo, anta eke ngan galapakan!

The trouble and sometimes embarrassing moments you get into for friendship pin naman! Kap namu makaslacks ku, nung ali mibaligtad pati susulud ku. Ing kutseru, bagia namu, "Koy, ana pu sake naka yu, bang dasug ne ing pila, sumulung tana." Mabilis sinalambo ia ining abe ku, sabe tapik king tud ku. "Okay ka mo? Ot bala mu mangalambut ka, misadsad ka pa kaya? O kapat ta pang aldo eni."

"Balu ye pu itang pupuntalan da lagi deng alus balikbayan banda ketang makapalub pa lampas bagia keni Nepo, Tatang?" Aru digpanen, ene man pala balung ituru ing puntalan mi. Lalu naku, uling enaku man palibut, masuluk ia pamo ata. Mangapapiling ku, uling bala mu pati yaku manibayu karing lugal.

"A wa 'Tung, lalu ngening malisangan, dakal la reng babasle karin. Kaniamanan ko ning abe mu."

Pilan pang korba karing kantu, ala naku man akakit a dapat paniglon. O susulud kami pane lang bale. Munta ke iata Pampang. Bagia pa atin kung ikit karatula. Balu kuna keni naku dalan. Nuko ot matas ya pader, eda ta buring pakit ninu ding lulub!

Bagia pa, tinuknang neng papalatuk ing bitis ning kabayu. Inigut neng bagia ning kutseru, anti mong megprenu. Ay rugo, bubula ia maputing wawa ing kabayu. Asna kasi kapali. Minuna iang kinuldas ing abe ku, at dinuang ne ing gamat na, bang siguradung eku magsartu patipa.

Uling asna pa kapali aslag ing aldo, minuna kung pilandit king masalilung kabang mamayad ia ketang kutseru. Meluat iang bagia, uling pekisabian ne pa ing tatang magkutseru.

"Tara," ngana, "umpisan tane." Kalub mi binungad ing mabanglu. Nung Kapampangan ka, bawu pamu balu mu na nung nanu ita, gang emu pa akakit. Aro dakal la ring makapuestu. Eman maka-aircon, dakal la naman matas a matuang tanaman, ania presku pa mu rin.

Tambing keng mekaspot bandang suluk—atin nang palako. Selubungan dakami at inantabayanan angga king mipuestu kami. Ining abe ku, ot enaku man kitnan, tuldu neng tuldu. Itang balamu makalista tambing ing buri na bayu ke pa man linub keni.

Mapilan pang penandit, dinatang ne ing menantabe kekami. Atin ia pang abe, magdala iang folding table. O kaya naman pala, e mipagyu ing penuldu na ning abe ku. Mengurus ku, pero, sus, bawu pamu, maybug na kang kumaiat wawa.

Ngana, "Umpisan tana. Eku meyugtu buri ku akakit dakang dumali ba kung kaniamanan!"

Eku pa magumpisa manimawas naku. Uli sigurung milimas ku laman kang (Ino) Doru. Penenaian kong mako ding manantabe. Gang naman ikayu siguru, eyu buri ing tatanuran potang samal kayung kaniamanan! Atin iang aliuang pedala king lugal mi. Takman ku pa kanu itang kaya bayu mi umpisan agnan. Asnang kalinamnam itang minuna nang pepailyup kanaku. Mengaligkig ku.

"Eku agyu, ika namu. Ken nakung dati tang piayagnan tatakman. Sige na, umpisan tana. Sasagese nakung pawas, kaibug kunang sumubo." O nanu pamo, dinuku nakami, ena bubulad uling tutu keng kaniniamanan.

Balaku sa, eku na agyu. Pero ing aldo ayni, mas minuna ku pang meyari kaya. Asne tula kanaku. Metung pa ngana. Pipiling ku. Eku miras bengi ustung mebisa kung second round. E makasaua ining pintalan mi. E ya menibayu ing dila king susubu. Alang masalat, alang makunyat. Ustu iang ustu, itang mayari ka, pero bala mu bisa ka pa nung eka magcontrol.


[About the author. A renaissance social worker, a revolutionary teacher, a supporter of artists, a trail-blazing woman of substance, Cecile S. Yumul is an embodiment of the phrase "Carpe diem!" This multi-awarded teacher/broadcast journalist started her broadcasting career over 27 years ago. Her radio/tv show "Bukas Bayan" has been on air since 1999 and is still airing with a multi-sectoral fan base. She is an accomplished cook, a mystic gardener, an actress, and a true environmentalist—a distinction she is indeed proud of.]

-Posted: 9:04 PM 5/15/11 | More of this author on eK!
Nextnext