eK! is electronic Kabalen, a web-exclusive Kapampangan journal of ideas

papa osmubal
oscar balajadia ING BATWIN A MIPARUSAN

TIBURAN NENG Apung Sinukwan ing metung a batwin a tipa keti yatu. Mituburan ya ing batwin a ini a banten na la reng sapa, uli ning deng tawu sasengsing lang deng keganaganang asan mangabating la ngan. Tinipa ya pin ing batwin a ini. Oneng karas na keti sulip sukat akalingwan na ing paparapat na kayang Apung Sinukwan. Memanyulapo ya't miras nung nukarin, memamunta ya kareng marangle, mekipamyalung ya kareng sampaga't kuliglig. Memamunta ya kareng bulubunduk, bunduk ampong ilug. Meglipo-lipo yang kayabe ring mariposa. Asneng kasaya ining batwin; at king saya na akalimbatawan nang dakal nang aldo ing milabas manibat anyang tinipa ya keti yatu. Dapot angga man ngeni buski pang ditak ala yang gewa keng tinubud da kaya keti yatu. Anya inawus nalang Apung Sinukwan deng ipus na't pepasugu nalang panintunan de ing batwin. Oneng ing pagal da't pamanintun ala ngan sablang kerasan, e re ikit ing batwin. Mibalik la kang Apung Sinukwan deng ipus at malumbe lang susumbung tatangis a gewa ra ing keganaganang agyu rang gawan at sibukan da ing keganaganang paralan, dapot e re pa mu rin ikit ing mamaglipo-lipong batwin. King muwa nang Apung Sinukwan pepasara ne ing pasbul ning banwa! Ampong tiburan ne ing angin a paglasakan na't panyiran deng keganaganang tete a susuglung keng yatu ampong banwa. Anyang ing batwin bisa neng muli't mibalik e ne atuntun ing dalan papunta king banwa. Memamanyulapo ne mu ambuski nukarin, sablang isip na melili ya, oneng ala nang sangkan oba't akit ne pa ing dalan papunta banwa. Miparusan yang manuknangan na mu keti yatu kapilanman. At ing batwin a ini ngeni ya pin ing awsan tamung alipatpat. Ngeni akit me ing batwin a ini patse bengi, susulapo ya pamanintunan ne ing dalan papunta king nu ya menibatan.

*

ING AYUP AMPON ING DAPU

MISAN A aldo ing ayup ampon ing dapu masasabi la: pagmaragul da king metung at metung ing kabilyan da keng biye ra. Bala ra mo e no daramdaman Apung Sinukwan, ing tagapaglalang keng yatu ampong nanu mang makabili kanini, atin la mang biye o bitasang ala.

Ngana ning ayup, "Bagya mung kimut da reng pakpak ku, makasulapo naku't makagato king angin. E mu balung asnang kayama't makagyam keni king babo? Asneng kasanting lalawan ing yatu keni king babo: banda keng wanan, akakit ko reng tawung lalakad, mananaman, teterak; keng namang kayli, akakit ko reng anak mamyalung la't tagalan; banda keng arap ku, keng malawut, akakit ko reng mangalwalas a kakewan."

Ngening gagawan na naman ing lub nang e ya paylakwan king sasabyan ning ayup, ing dapu ngana namang magmaragul, "Ba, ba, ba," ngana, "oneng keni nung nu ku makatuknang, ing danum asneng karimla, mipaldan ka lalu na patse kapalyan ning aslag ning aldo. Wa, tutu, keni eme akakit ing kabilugan a yatu, oneng keni king lalam ing yatung kikimutan ku, kaku ya. Ing danum ku ya ing yatu ku. Deng asan keni ginu daku ngan at kaku la ngan. Dakap kung asan at kanan ke kararagliyan mekaramdam kung bagyang danup. Deng keganaganang mangasanting ampong makinang a batu king lalam ning danum, kaku la ngan. Ika nanu? Akakit me ing kabilugan a yatu ken king babo, e mu naman abandi, e ne man keka."

Alang bisang tumwas karela.

Sablang e ra balu ing pamisabi ra e mu karelang aduwa, uling ating aliwang balugbug a makaramdam: ing angin ampon ing aldo, a tiburan nang Apung Sinukwan a banten dala reng ayup ampong dapu. Balu ta na man, e wari, a balu nang Apung Sinukwan ing malilyaring ini? Ing angin ampong aldo minisip la at binalak masanting a paralan banting upayang mikamayap lang aral ing dapu ampon ing ayup.

Oyta pin linabul yang masikan ing angin. At ing tsup nang anting bagyu tutung kelyu ne't kenabu nining ayup. E mu mipaltawan ing keyna ra reng kayang aduwang pakpak, nung e mangapile la pa't mengabalda, at ngeni mangailangan lang makabang panawun bankanita kumayap at mibalik la ketang dati rang kabilyan.

Ngeni naman ing aldo, pekapali na ing api na at linawe yang maratna a kelangi na ning sapa a tutuknangan nining dapu. Mengamate la ngan deng asan na at deng batung mangasanting ampong makintab mibalut la't mitambunan lang melanging burak. Ing merapat ayni yang kekalulu na ning dapu, a memalimus na mung inuman na't kakanan.

King maplas ampong masakit a paralan, abalu na ning dapu't ning ayup a ing sikanan da't kayamanan e ra dapat pagmaragul uling reni mawawala la king misan mung kurap ning mata.


[About the author. Papa Osmubal is Oscar Balajadia of Magalang (Well, don't get fooled by that name), now a Macau resident (Sorry, where?) and married to a Chinese local (How? How come? Why?). He has been a Catholic seminarian (OK, he once opened a book at an exam in Latin and Romance Languages---but who in frigging hell did not?), a Catholic missionary (Oh, the rosary is the answer to our country's economic problems and to your alcoholism and addiction to nicotine!), a bookstore staffer (Yes, sir, listen here, we know it is urgent, so your book is on its way from Guangzhou and will be here in 8 months!), a librarian (Oh, it's Friday the 13th and I am not putting 666 as Dewey call number on this bloody book!), and a teaching assistant (OK, pal, I know you prepared for the exams so I will check and mark them!). He is currently a teacher (yawn) and has an M.A. in English Studies (yawn even more, nod off, and then snore) from the University of Macau (sorry again, where?).]

-Posted: 11:33 AM 10/24/08 | More of this author on eK!
Nextnext